گل لر تغذيه مصنوعي باستاني كميجان ,komijan gollar(grandwater)r

سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

انحراف آب سيلابي

انحراف آب

چون در هر لحظه ممكن بود در اثر جريان شديد سيلاب بند انحرافي تخريب گردد ، لذا براي انحراف آب ، ازيك بند انحرافي كاملاً سنتي و بدون استفاده از مصالح بنايي و غيره فقط با جمع كردن و انباشتن خاكها و سنگهاي بستر رودخانه استفاده ميكردند .

اين بند به گونه اي ساخته مي شد كه آب به اندازة ظرفيت انتقال به داخل كانال منحرف شده و مازاد آب از چشمه ها و سوراخها و درزهاي سنگ و كلوخ عبور كرده و در بستر اصلي رودخانه جريان يافته و نفوذ ميكرد ، بعد از هر سيلاب هم دوباره مردم حقابه بر در محل حاضر شده و يك بند موقتي با سنگ و كلوخ ايجاد ميكردند .

 

نهر يا كانال انتقال

انشعاب آب و شق نهر ازتراز 1900 آغاز و در امتداد همين منحني ميزان 1900 مثل ماري بر گردن و گرداگرد تپه ها و گلوي دره ها پيچيده و پس از راهي پر پيچ و خم و طولاني به محوطة استخرها ( گول لر) كه در جنوبشرقي مزرعة شيخ ديل قرار دارد مي رسد .

در رابطه با چگونگي ايجاد اين نهر افسانه اي وجود دارد كه گويا يك دختري از اصيل زادگان مقداري خاكشير را در كيسه اي ريخته و گوشة آن كيسه را سوراخ نموده و سپس با كيسه در دست براه افتاد و به مردم گفت : بدنبال من حركت كرده و رد خاكشيرهايي را كه از سوراخ كيسه ام بر روي زمين ريخته حفر نماييد تا نهر انتقال آب ايجاد شود .

اين نهر كه در فاصله مستقيم با استخرهاي ترسيب و تغذيه 5/2 كيلومتر مسافت دارد بدليل دور زدن وچرخش به اطراف تپه ها و حركت در دامنة دره ها و تپه ها داراي طولي در

حدود   5/4 كيلومتر شده است . بدنه ، كف و ديواره هاي اين كانال تمامً خاكي بوده و چون در دامنة تپه ها و دره ها ايجاد شده و بستر آن داراي خاك دانه درشت بوده ، نفوذ تدريجي آب در طول آن ، تنها نقطه ضعف آنست ، اگرچه در اين رابطه هم تلاش زيادي براي يافتن قرضة دانه ريز و پخش خاك رس در كف بستر نموده بودند  . در اين رابطه از لاي هاي خوابيده در كف حوضه هاي رسوبگير هم استفاده ميكردند .

 

ايجاد اين نهر در دامنة آن تپه ها و دره ها خود يكي از هنرهاي مردمان باستاني اين ناحيه بوده است كه بدون در اختيار داشتن امكانات و تجهيزات مدرن نقشه برداري چنان شيبي را براي كانال انتقال آب طراحي و اجرا نموده اند كه در طول صدها سال بهره برداري هيچ فرسايش در بدنة كانال انجام نشده است و هيچگاه در طول آن شاهد رسوبگذاري هم نبوده ايم و در واقع پدران ما نسبت به قانون ( NON SILTING & NON SORTING ) نه فرسايش و نه رسوب ، آگاهتر از ما بوده اند .

خطرات تهديدگر مسير انتقال

كانال انتقال در طول مسير خود با آبراهه هاي بزرگ و كوچك متعددي تلاقي ميكرد و چون در محل تلاقي ها سازة مناسبي احداث نكرده بودند ، لذا در مواردي كه آبراهة تلاقي كننده داراي جريان سيلابي ميگرديد ، سيلاب را بداخل كانال افتاده و ضمن پر كردن بخش از آن با رسوبات ديوارة كانال را نيز شكسته و موجب بروز خسارات زيادي ميگرديد .

كشاورزان حقابه بر قنات بدون اينكه مأموريتي از جانب كسي بعهده داشته باشند بصورت سرخود و داوطلبانه به مسير كانال را سركش و بازديد كرده و نتيجة مشاهدات خود را جهت

اقدامات اجرايي و ترميم و رفع گير و خسارات وارده به اطلاع ساير شركاء مي رساند و بلافاصله با جار زدن در روز بعد ديگران را جمع كرده و به منطقه عزيمت ميكردند .

نوع سنگ تپه هاي سياه “ بايورلار “ از جنس شيل سياهرنگ متعلق به ائوسن ميباشد و خاك و شن حاصل از فرسايش شيلها عموماً ناپايدار بوده و مصالح مناسبي براي كارهاي خاكريزي و بتن نيستند و همين خرده سنگها هستند كه با سيلاب حركت كرده و كانال را در محل تلاقي با مسيلها پر ميكردند .

دره ها و آبراهه هاي با اهميت و بزرگي كه در طول مسير كانال خاكي انتقال آب قوش دره به استخرها ، با آن تلاقي نموده و بعضاً در فصول سيلابي آنرا تخريب مي كنند عباتند از :

دگيرمان دره ، قوجوق ، قيرج ، شيخ ديل .

Mohammad Komijani
 
سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

قوش دره
Mohammad Komijani
 
سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

همياری مردم

كارهاي عمومي و تعاوني

براي لايروبي انهار و قنوات و بستن بند اصلي انحراف آب رودخانه هاي قوش دره و آقايازلاخ و مرمت و اصلاح سيل بردگي كانالها و تعمير ميله چاههاي قنوات ، مردان به كارهاي عمومي بصورت تعاوني مي پرداختند .

در اينگونه موارد جار ميزدند و براي جار زدن هم بايد دشتبان اقدام ميكرد ، مردي كه نگهبان دشت در فصل بهار و تابستان بود ، بربالاي پشت بام منزلي ميرفت و با صداي بلند جار ميزد و مثلاً ميگفت : “ براي لايروبي نهر و انحراف آب به سمت استخرهاي حسن آباد امروز به قوش دره ميرويم ، آهاي ، آهاي و دوباره همان جمله را تكرار ميكرد .

مردم كه تمام فصل زمستان را زير كرسي خوابيده بودند به شنيدن صداي جارچي ، بيل را برداشته بدوش ميگذاشتند و به محل صدا مي رفتند و باين ترتيب مردم كه غالباً حقابه بران يك قنات بودند در يكجا جمع شده و براي كارهاي عمومي و تعاوني براه ميافتادند .

 هركس هم يك نان پيچه اي با خودش براي ناهار يا كمكي آورده بود .

اگر كسي شخصاً قادر به حضور در اين گروههاي كاري و تعاوني و همياري نبود ناگزير از اجير كردن و فرستادن يك نفر به جاي خودش بود .

 

Mohammad Komijani
 
سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

باد و مراتع و وحوش

بادها

متوسط سالانة فراواني هواي آرام در ايستگاه همدان 67 درصد است و تنها در 33 درصد موارد وزش باد مشاهده شده است . جهت وزش باد غالب در مقياس سالانه جنوبغربي بوده و 9/9/ درصد بادهاي مشاهده شده را شامل ميشود . ميانگين سرعت باد از 3/7 گره تا حداكثر 6/12 گره در اوايل بهار متفاوت بوده و ميانگين سالانه آن 4/10 گره ميباشد .

مراتع و پوشش گياهي 

در اغلب ارتفاعاتي را كه بدليل زياد بودن شيب و يا فراواني سنگ امكان زراعت ديم و آبي ميسر نبود از زمينها بصورت مرتع استفاده ميشد و دامهاي خود را بصورت گله اي بر روي اين مراتع مي چراندند .

پوشش گياهي اين مراتع عمدتاً مرتعي است و از انواع :

گون ، درمنه ، خوشك ، فرفيون ، ورك ، كما ، كلاميرحسن ، شيرين بيان ، آجي بيان ، ريش بزي ، ميخك ، پنيرك ، كنگر ، اسفند ، خارزرد ، خارشتر ، خاكشير ، چاودار ، نسترن وحشي  شقايق ، خار شتر ، بورغا تيكاني ، گل ختمي ، قياق و ترشك و دم اسب و ... بوده اند .

اين مراتع در طول تاريخ از تخريب و نابودي مصون نبوده اند و بعلل مختلف تخريب و تركيب پوشش گياهي آنها تغيير كرده است .

از آن جمله در زمانهاي گذشته ، خاركني و بوته كني مهمترين اشتغال افراد و جوانان بيكار و خوش نشين روستايي بود و آنها با كندن اين بوته ها ضمن تأمين سوخت مصرفي منازل ، نسل ورك و خارشتر و كنگررا از صحرا و بيابان بر مي چيدند ، ولي خوشبختانه در حال حاضر ديگر كسي به خاركني و بوته كني نمي پردازد .

زندگي جانوري ( حيات وحش )

انواع حيوانات وحشي كه در صحراهاي كميجان ديده مي شد عبارت از : كل ، بزكوهي ، آهو  قوچ ، ميش ، خرگوش خاكستري ، خرگوش سفيد ، روباه ، گرگ ، كفتار ، شغال ، جيران مارال كه در گذشته بوفور وجود داشت و بمرور از جمعيت آنها كاسته شد و به جمعيت انسانها اضافه گرديد .

در سالهاي بسيار سرد و پر برف در برخي موارد ديده شده بود كه تعدادي از حيوانات وحشي از قبيل آهو و كل و ميش كوهي و قوچ كوهي به داخل روستا پناه برده بودند تا بلكه به مواد خوراكي علوفه اي دست پيدا كنند كه بعضي را افرادي گرفتار كرده و مدتها از آن در طويله نگهداري ميكردند . در شبهاي سرد زمستان هم احتمال ورود حيوانات درنده اي مثل گرگ و شغال بداخل روستا ميرفت و لانه هاي مرغان هم از يورشهاي شبانه روباه و شغال بي نصيب نمي ماند ، حتي گرگ نيز چندين بار بداخل روستا حمله كرده و بدرون طويلة ( مرحوم امامعلي ) نفوذ كرده و تعدادي از گوسفندان پرواري اش را خفه كرده بود .

از انواع پرندگان نيز ، كبوتر سفيد و چاهي ، كلاغ سفيد و سياه ،زاغ(ساخ ساققان) ، گنجشك سار ، پرندة آبي ( سو چيليگي) بلدرچين ، باقره قارا ، شانه بسر ، داركوب ، قازالاخ ، عقاب شاهين ، لاشخور و .... را ميتوان نام برد .

 

Mohammad Komijani
 
سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

چاه

چاهها

اغلب خانه هاي مسكوني براي تأمين آب مورد نياز شرب دام و شستشو و آبياري باغچه و گلخانه مبادرت به حفر چاههاي كم عمق دهانه گشاد دستي كرده بودند و آب آنرا غالباً با دلو و طناب و يا تلمبة دستي و ندرتاً پمپ برقي برداشت ميكردند .

در مواردي كه چاههاي دستي دهانه گشاد در منازل حفاري ميشد ، يك سنگ بستر گسترده و وسيع و چكل سختي در اعماق حدود 10 تا 20 متري قرار داشت كه بزبان محلي آنرا

 “قيه “يا سرره “ مي گفتند و معمولاً شكستن اين لايه براي مقني ها ممكن نبود و با وجودي كه معتقد بودند در زير اين لايه درياي آب وجود دارد ، ولي امكانات حفاري سنتي قادر به شكستن آن لايه نبود .

پر آبترين چاه دستي دهانه گشاد متعلق به منزل ابراهيم بهادري بود كه ميگفتند آن لايه را شكسته و به دريا وصل شده است .

در مواردي كه بدلايلي از قبيل سيل افتادن و شولاتي بودن و ريزش قنات و به اصطلاح خوابيدن آب قنات ، مردم دچار بي آبي ميشدند ، از آب چاه منزل ابراهيم بهادري استفاده ميكردند .

وجود آن لاية سنگ كف باعث شده بود تا عمق اين چاهها اغلب بين 10 تا 29 متر متغيير باشد و در برخي موارد هم ، مردم تعريف ميكردند كه از چاه خانة مرحوم مشهدي قيه محمد ( ابوي حاج شيخ علي اصغر ) با ملاقه يا سطل مستقيماً آب بر ميداشته اند كه نشاندهندة بالاآمدگي شديد آب در سالهاي پر آبي بوده است .

در ايامي كه هنوز پاي دستگاههاي حفاري به اين منطقه نرسيده بود ، تنها چاه عميق مكينه اي در مزرعة جليل آباد بوسيلة عباس خان حفاري شده بود و همين آب قنوات ، دشتهاي سرسبزي را در چهار سوي كميجان ايجاد كرده بود و از هر طرف كه به آنجا نزديك ميشديم سرسبزي آن چشمها را مينواخت .

 

Mohammad Komijani
 
سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

قنوات

قنوات

از گذشته هاي دور با توجه به غني بودن آبخوان دشت كميجان كه داراي سوابق تاريخي ميباشد ، تعداد 110 رشته قنات بزرگ و كوچك كه داراي طولهاي متفاوتي بوده و هريك بسمت يكي از دره ها و خشكرودهاي شمالي در دشت كميجان و ساير روستاهاي تابعه حفر و مورد بهره برداري قرار گرفته بود و ميزان تخليه ساليانه آنها 68 ميليون مترمكعب بوده است .

 

قنوات اختصاصي دشت كميجان بشرح زير بوده اند :

حسن آباد ، عيسي آباد ، نيليگرد ، كوموزان و زرآباد و عليقلي بيگ و آبدهي آنها تا زماني كه سطح آب زيرزميني بالا بود نسبتاً مناسب و به ميزان نياز كشاورزي محلي بود ، ولي از زماني كه با حفر چاههاي مختلف شرب و خدمات و صنعت در قسمتهاي شمالي دشت آبخوان را دچار افت سطح آب نمودند ، از آبدهي قنوات بمرور كاسته و در مواردي كاملاً خشك گرديد و مالكين ناگزير اقدام به اخذ پروانه چاه بجاي قنات و حفر چاه گرديدند .

لازم به ذكر ميدانم كه كميجانيها از گذشته‌هاي دور باامر تغذيه مصنوعي آشنا بودند واز دوآبراهه قوش دره و آقايازلاخ در فصول سيلابي وبرفابي، شق نهرنموده وآب را به استخرهاي رسوبگيري وتغذيه هدايت نموده وبه اين ترتيب نفوذآب دراين استخرها كه درمجاورت مادر چاه دورشته از قناتهاي اصلي كميجان (حسن آباد وكوموزان) قرارداشت موجب ازدياد آبدهي آنان ميگرديد.

اين پروژه سابقه تاريخي بسيار زيادي دارد وجادارد كه مسئولين محترم موزة آب وزارت نيرو به آن توجه نمايند.

Mohammad Komijani
 
سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

منابع آبی

 منابع آبي

دشت كميجان از نظر وسعت و كيفيت خاك بعد از دشتهاي اراك و ساوه سومين دشت بزرگ استان مركزي است ، ولي متأسفانه كميجان منطقة پرآبي نيست و فاقد هرگونه جريان آب سطحي دائمي است و از نظر آب زراعي وابسته به آب چندين رشته قنات با آبدهي محدود بوده است .

ميزان كلي تخلية ساليانه از آبهاي زيرزميني در دشت كميجان 274 ميليون مترمكعب است كه از اين ميزان بخشي بوسيلة چشمه ها و بخشي نيز توسط قنوات داير و بخش عمدة آن از طريق چاههاي عميق و نيمه عميق تخليه ميگردند .

آبهاي سطحي وزير زميني حاصل از نزولات جوي ، وارد دشت كميجان شده وتوسط آبراهه ها و رودخانه‌هاي فصلي زهكش مي‌شوند . تـنوع ليتولوژيكي در منطقه وشرايط تكتونيكي موجود ووجود گسلها وشكستگي‌هاي فراوان در كوه‌هاي ذكر شده، موجب ظهور چشمه‌هايي دراين منطقه شده است كه بصورت چشمه‌هاي كوچك درامتداد گسلها وشكستگيها ظاهر شده‌اند (چشمه بيدستان و داش دان آمره)، بدليل آنكه سنگهاي تشكيل دهنده كوه‌ها وارتفاعات غالباً آذر آواري، ولكانيكي وآواري هستند، اين واحدهاي ليتواستراتيگرافي از نفوذپذيري بالائي برخوردار نبود. وبه همين دليل دبي چشمه‌ها نيز غالباً در حد ناچيز مي‌باشد ودرواقع چشمه‌ها محل ظهور سفره‌هاي آب زيرزميني محلي (Local) بوده كه گسلها وشكستگي‌ها تشكيل شده است ( چشمه هاي شيخ ديل ، محمود بلاغي ) .

وجود لايه‌هاي آهكي قم نيز عليرغم آنكه دربرخي مناطق داراي عوارض كارستيك مانند غار مي‌باشند ، بدليل جابجائيهاي تكتونيكي و دارا بودن مارنها ، مانع توسعه هيدروژئولوژي كارست شده وبرهمين اساس چشمه‌هاي كارستيك نسبتاً مهم درگسترده طرح مشاهده نمي‌شود.

در دامنه هاي جنوبي رشته كوههايي كه بمنزلة ديوارة شمالي دشت كميجان محسوب ميشوند ، منابع آبي و چشمه هاي متعددكنتاكتي و گسلي زيادي ظاهر شده اند كه اسامي تعدادي از آنها عبارتند از : بهروز بولاغي ، شفا بولاغي ، ايدلي ، آلمالي ، محمود بولاغي ، سولي دره ، بابا بولاغي ، شيخ ديل ، بيدستان ، سيل بولاغي ، بلاغ دره ، ايدي ، گل ايدر ، آلما آغاجي وبطور كلي تعداد 66 دهنه چشمه طبيعي شناسايي شده است كه سالانه 23 ميليون مترمكعب از آب زيرزميني را تخليه ميكند .

قنوات وچاه‌هاي موجود دردشت كميجان كه در نهشته‌هاي آبرفتي دشت حفر شده‌اند، از دبي نسبتاً مناسبي برخوردار هستند ، در بررسي و مشاهدة اين چاهها و قنوات ، مشخص شده است كه اين آبرفتها داراي مواد متوسط دانه و ‌شني هستند .

آخرين آمار واطلاعات در زمينه منابع آبي محدودة امور بررسي منابع آب كميجان بشرح جدول زيربوده است.

 

تخليه ساليانه

مترمكعب

دبي لحظه‌اي

 ليتر درثانيه

تعداد

 حلقه

نوع چاه

120191400

9539

760

كشاورزي

278400

17

4

صنعتي

69300

35

3

شرب شهري

5959800

301

35

شرب روستايي

296267

14

5

ماده پنج

32633

--

3

خدمات

 

بطوركلي 183 ميليون مترمكعب از آب زيرزميني توسطچاهها تخليه ميشود كه از بين آنها 433 حلقه چاه عميق و 1437 حلقه چاه دستي و نيمه عميق هستند .

 

Mohammad Komijani
 
سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

دشت ها و خاکها
Mohammad Komijani
 
سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

زمين شناسی کميجان

ميزان باران ساليانه كميجان بطور متوسط حدود 380 ميليمتر مي باشد .

زمين شناسي ناحيه‌اي

از نظر زمين‌شناسي ناحيه اي ، منطقه بزچلو يا برچلو وكميجان در زون ايران مركزي ودرزيرزون اروميه – دختر واقع شده است .

 ايران مركزي در واقع به شكل مثلثي است كه از شمال به كوه ‌هاي البرز واز جنوب به زون سنندج – سيرجان ختم ميگردد. همچنين بلوك لوت محدوده شرقي اين مثلث را ترسيم مي‌نمايد. لازم به ذكر است زير زون اروميه – دختر در كناره شمال باختري اين مثلث قرار دارد.

در دوران پالئوزوئيك، ايران مركزي به همراه ساير مناطق ايران حوضه‌اي پلات فرمي را تشكيل مي‌داده است.

تا اوايل دوران سوم درياي كم عمق تـتيس اين منطقه را در بر ميگرفت و عمليات رسوبگذاري از قديمي ترين رسوبات دورة كرتاسه ، آهكهاي قهوه اي و خاكستري رنگ را ميتوان يافت .

دردوران مزوزوئيك وسنوزوئيك، ايران مركزي از نظر تكتونيكي، منطقه پرتحركي بوده است ، چنانچه علاوه برچندين دگرشيبي، فعاليتهاي آتشفشاني وتوده‌هاي نفوذي گرانيتي نيز درآن ديده مي‌شوند.

عمليات كوهزايي اوايل دوران سوم زمين شناسي همزمان با سيستم كوهزايي آلپين و در اثر فشارهاي جانبي پلاتفرم عربستان و در فاز كوهزايي آوسترين انجام گرديده است .

دردوره كواترنري علاوه برگسلهاي فعال، فعاليتهاي آتشفشاني نيز در اين زون شناخته شده است.

 

 

همانطوري كه در عكس ملاحظه مي كنيد ، محدوده مورد مطالعه از نظر ريخت‌شناسي شامل ارتفاعات وكوه‌هايي است كه دشت كميجان را احاطه كرده‌اند. ارتفاعات قلينجه وآق‌داغ درشمال دشت كميجان وكوه‌هاي قراولخانه و زردكوه درجنوب شرقي‌كميجان قرارگرفته‌اند.

امتداد كلي اين كوه‌ها شمال غربي – جنوب شرقي است وتراز متوسط آن درحدود2900 تا 2600 متر است.

 بلندترين اين كوه‌ها به نام كوه قلينجه بوده كه بلندي آن درحدود 2684 متر است ودرشمال  شهر كميجان قراردارد.

دشت كميجان دشت نسبتاً مرتفعي است كه از سمت شمال توسط ارتفاعات احاطه شده است.

 تراز متوسط دشت در حدود 1500 متر از سطح درياي آزاد بالاتر مي‌باشد. دشت مزبور درامتداد شمالي شرقي – جنوب غربي تشكيل شده است رودخانه دائمي دراين ناحيه وجود ندارد. ولي مسيلها وخشكرودهايي از كوههاي شمالي كميجان سرچشمه گرفته ، پس از دريافت شاخه‌هاي فرعي ومتعدد از ارتفاعات اطراف، باعبور از شهر كميجان ودشتهاي شرقي وغربي وزهكشي آبهاي سطحي و تغذيه سفرة آب زيرزميني در ناحيه كميجان ، پس از طي مسير شمالشرقي به جنوبغربي از دشت كميجان خارج مي‌شود وخود را به رودخانه بزرگ قره‌چاي ميرساند . اين رودخانه از كوههاي جنوبغربي اراك سرچشمه گرفته و ازمنتهي اليه مرز غربي بزچلو عبور كرده و از سمت جنوب به شمال جريان دارد و پس از دور زدن هورست وفس – آمره در دشت ساوه به مخزن سد ساوه ميريزد .

از نظر چينه‌شناسي در محدوده مورد بررسي، نهشته‌هاي مزوزوئيك باسنگهاي رسوبي، پيروكلاستيك وآذرين ترشيري وهمچنين رسوبات كواترنري مشاهده مي‌شوند كه سنگهاي پيروكلاستيك و ولكانيكي ترشيري به دليل گسترش فراوان، مهمترين واحدهاي سنگي محسوب مي‌شوند، رسوبات مزوزوئيك نيز در هسته تاقديسها ويادرمجاورت گسلها رخنمون شده‌اند.

 

 

 

 

نهشته‌هاي كواترنري

رسوبات كواترنري كه جوان‌ترين نهشته‌ها درمحدوده موردمطالعه را تشكيل مي‌دهند شامل پادگانه‌هاي آبرفتي، آبرفتهاي دشت كميجان، نهشته‌هاي آبرفتهاي بستر آبراهه‌ها ورودخانه‌هاي فصلي هستند. پادگانه‌هاي آبرفتي درحاشيه رودخانه وآبراهه‌ها مشاهده مي‌شوند واز موادي مانند شن، قلوه سنگ وماسه به همراه درصدي سيلت تشكيل شده است.

آبرفتهاي دشت كميجان در واقع متعلق به مخروط افكنه وآبراهه‌هايي است كه از ارتفاعات اطراف وارد دشت شده وموجب برجاي گذاشتن ضخامتي از مواد تخريبي گرد نشده وگرد شده ، در حد قلوه سنگ وشن وماسه وبه همراه مواد دانه‌ريز مانند سيلت ورس شده است.

Mohammad Komijani
 
سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

آبی و هوا و اقليم کميجان

اوضاع طبيعي

اين مركز بخش در موقعيتي دشتي واقع شده و اطراف آنرا كاريزها و رودخانه هاي فصلي متعددي فرا گرفته است . همچنين كوه قلينجه داغي با 2684 متر ارتفاع در 11 كيلومتري شمال و شمال باختري اين مركز بخش واقع است .

اقليم

ايستگاه سينوپتيك شهر اراك از سال 1334 تأسيس شده و با نگارنده هم سن و سال مي باشد . ارتفاع ايستگاه مذكور 1759 و معدل ميزان بارندگي سالانة آن 376 ميليمتر و تعداد روزهاي يخبندان 82 روز در سال بوده است .

حداكثر بارندگي 24 ساعته 63 ميليمتر و حداقل و حداكثر رطوبت نسبي اراك به ترتيب 34 و 56 درصد اندازه گيري شده است وضعيت درجه حرارت با معدل 1/21 و ميانگين حداقل 4/7  مطلق و حداكثر مطلق  44و حداقل مطلق 28- و متوسط درجه حرارت 3/14 درجه سانتيگراد بوده است .

 بطوركلي منطقه كميجان داراي زمستانهاي سرد و نيمه خشك و تابستانهاي تقريباً گرم و خشك ميباشد ، طبق تقسيمات اقليمي ايران براساس طبقه بندي سيستم كوپن آب و هوا و اقليم از نوع مديترانه اي با باران بهاره در نواحي دشتي و كوهستاني سرد در ارتفاعات مي باشد .

طبق طبقه بندي دومارتن جزء اقليم نيمه خشك است و از نظر آمبرژه نشاندهندة اقليم نيمه خشك سرد است .

 بارندگي ها عمدتاً ناشي از توده هواي مديترانه اي است كه از سمت غرب و همدان وارد مي شود . توزيع فصلي بارش حدود 25 درصد بهاره و 4 درصد تابستانه و 30 درصد پاييزه و 41 درصد زمستاني است .

آب و هوا

كميجان از نظر آب و هوايي بطور كلي متأثر از توده هاي هوايي مديترانه است كه از غرب وارد كشور ميشود و پس از آن جريانات واصله از سوي شمالغرب را كه از درياي سياه و مناطق شمالي اروپا سرچشمه مي گيرد نام برد .

آب و هواي كميجان نسبتاً سرد و خشك بوده و بيشترين درجة حرارت در تابستان به 30 درجه بالاي صفر و كمترين آن در زمستانها به 32 درجه زير صفر مي رسد و متوسط دماي آن برابر 5/10 درجه سانتيگراد است .

 

Mohammad Komijani
 
سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

موقعيت جغرافيايی و زيست محيطی کميجان
Mohammad Komijani
 
سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

آشنايی با استان مرکزی

آشنايي با استان مركزي

استان مركزي در تقاطع چين خوردگي البرز و زاگرس واقع شده است  و ناهمواريهاي استان از رشته كوههاي مركزي و پيشكوههاي داخلي زاگرس تشكيل شده است  .

 استان مركزي با مساحت 29530 كيلومتر مربع حدود 82/1 درصد كل مساحت كشور را در بر ميگيرد و مركز آن شهرستان اراك است .

 بر اساس آخرين تقسيمات كشوري در سال 1375 استان داراي 8  شهرستان و 15 بخش  19 شهر 60 دهستان و 1394 آبادي و روستاي داراي سكنه و 46 آبادي فاقد سكنه و خالي

و شهرستانهاي آن عبارتند از آشتيان اراك تفرش خمين دليجان ساوه سربند و محلات است .

 آب و هواي آن نيمه بياباني ، آب و هواي معتدل كوهستاني و آب و هواي سرد كوهستاني . بادها جريان فشار زياد آسياي مركزي ، جريان فشارهاي اقيانوس هند ، جريان اقيانوس اطلس و درياي مديترانه . از ارديبهشت تا شهريور مناسبترين زمان براي مسافرت به سراسر استان ميباشد .

در قرن چهارم شهرهاي ايالت جبال عبارت بودند از :

 همدان ، رودآور ، خورهه ، سهرود ، ابهر ، سمنان .... و گربايگان بود و در همين دوره مراكز و كانونهاي درجه اول شهري عبارت از : ساوه ، تفرش ، وره ، ساروق و گلپايگان  و شهرهاي مبادلاتي درجه دوم شامل : خمين ، كميجان ، ميلاجرد ، خنداب و .... بودند .

 

Mohammad Komijani
 
سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

مقدمه

مقدمه

از اوان كودكي هرساله در روزهاي آفتابي آخر زمستان ، زماني كه بقول بزرگترها زمين نفس كشيده بود و از رويش بخار برميخاست ، مش براتعلي دشتبان حسن آباد بر بالاي بام خانة ما مي رفت و جار ميزد .

او با صداي بلندي كه تا آخرين خانة آبادي مي رسيد جار زده و شركاي قنات حسن آباد را به قوش دره دعوت ميكرد و دقايقي بيش طول نمي كشيد كه مردان زيادي بيل بردوش و دستمال پيچه اي از نان و پنير بر دست سر مي رسيدند و كنار ديوار خانة ما پشت بديوار ميدادند و شروع به احوالپرسي و سئوال و جواب در مورد علت جار زدن ميكردند و بالاخره معلوم مي شد كه بقرار اطلاعي كه يكي از افراد و يا چوپان محله داده قوش دره آبدار شده است و بايد به كنار رودخانه بروند .

پس از اينكه جمع افراد كامل مي شد ، دسته جمعي با سر و صدا براه مي افتادند و به سمت قنات حسن آباد مي رفتند ومن هميشه اين سئوال در ذهن كودكيم بودكه قوش دره كجاست و اين مردان بيل بدوش براي چه كاري به آنجا مي روند ؟

وقتي كه كمي بزرگ شدم وبه سني رسيدم كه توانستم به صحرا و بيابان بروم ، ديدم كه نهر آبي راه باريك و مالرو بياباني را قطع مي كند ، و اين نهر كه مثل ماري بر دامنه هاي تپه ها و كوهها كشيده شده بود ، آب صاف و زلالي را به سمت شرق مي برد و بزرگترها مي گفتند كه اين آب از قوش دره مي آيد .

 آن مردان بيل بدوش ايام كودكيم براي شق نهر از خشكرود و مسيل قوش دره كه چند ماهي از سال آبدار بود ، مي رفتند و پس از انحراف آب و بستن دور و اطراف بند در امتداد نهر آب به راه افتاده و هرجا مانعي در برابر آب بود برطرف نموده و لبه هاي تخريب شدة نهر در يكسال گذشته را ترميم ميكردند .

باينترتيب و پس از طي بيش از  8000 متر آب نهر به استخرهاي بزرگي مي رسيد و در آن استخرها ذخيره مي شد و با نفوذ به آبخوان ، قنات حسن آباد را پر آب مي نمود .

از سن و سابقة تاريخي اين نهر و استخرهاي تغذية مصنوعي باستاني كسي خبر نداشت و من از پدربزرگم پرسيدم و او هم ميگفت كه از زمانهاي قديم بوده و كسي از زمان احداث آن اطلاعي ندارد .

در مورد چگونگي احداث استخرها و بويژه نهر پيچاپيچ و شگفت انگيزش كه مانند ماري بر دامنه هاي تپه هاي بايورلار و قوجوخ و قيرچ مي خزيد و آب را از قوش دره به استخرها مي رساند ، افسانه اي روايت ميكردند .

بموجب آن افسانه ، شاهزاده خانمي كه دختر يكي از واليان و حاكمان محلي بوده است مهندس و طراح اين نهر بوده است .

او براي هدايت كارگران حفر كنندة نهر ، يك كيسه بذر خاكشير برداشته و آنرا بدست گرفت و سپس يك گوشة كيسه را سوراخ كرد و به مردم گفته بود شما با بيل و كلنگ بدنبال من حركت كنيد و هر جا كه تخم خاكشير را ريخته بود بكنيد تا نهري ايجاد شود .

 او كه خود از پيش ميرفت بگونه اي در دامنة تپه ها حركت كرده بود كه پس از خاتمة حفاريها نهر قوش دره ايجاد شد و آب را از رودخانة فصلي قوش دره به استخرها رساند .

سالها گذشت و من در رشتة زمين شناسي درس خواندم و براي كار در ادارة آب استان سمنان استخدام شدم و هميشه دلم ميخواست بگونه اي اين پروژة بزرگ و باستاني را كه هيچيك از بزرگان و افراد مسن در مورد زمان ساخت آن اطلاعي ندارند به اهل فن معرفي و به شكلي نسبت به سازندگان آن اداي دين نمايم و اين مطلب در حقيقت تلاش براي معرفي پروژة باستاني تغذيه مصنوعي كميجان است .     

Mohammad Komijani
 
سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

سايت های مرتبط

معرفی سايت های مرتبط

 

براي دستيابي به اطلاعاتي در مورد شهداي كميجان به اين آدرس برويد .

براي دستيابي به اطلاعاتي در مورد عراقي شاعر عارف و نامدار كميجان به اين آدرس برويد .

 براي دستيابي به اطلاعاتي در مورد تغذيه مصنوعي باستاني كميجان به اين آدرس برويد .

براي دستيابي به اطلاعاتي در مورد تاريخ و جغرافياي كميجان به اين آدرس برويد .

براي دستيابي به اطلاعاتي در مورد فرهنگ و آداب و رسوم كميجان به اين آدرس برويد .

براي دستيابي به اطلاعاتي در مورد ايل هاي برچلو و بزچلوي كميجان به اين آدرس برويد .

براي دستيابي به اطلاعاتي در مورد تعزيه خواني در كميجان به اين آدرس برويد .

براي دستيابي به اطلاعاتي در مورد  چهره هاي نامداركميجان به اين آدرس برويد .

براي دستيابي به اطلاعاتي در مورد انساب و طوايف كميجان به اين آدرس برويد .

براي دستيابي به اطلاعاتي در مورد يكي از مردان  كميجان( مشهدي تقي جاويد ) به اين آدرس برويد .

براي دستيابي به اطلاعاتي در مورد كميجان ( داداشعلی كلوانی ) به اين آدرس برويد .

 

Mohammad Komijani
 
سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

جلد

 

تغذيه مصنوعي كميجان

با

قدمتي ديرينه

 

 

 

 

 

 

 

محمد كميجاني

كارشناس منابع آب                                                                  آذرماه 1381      

Mohammad Komijani
 
سه‌شنبه ۳۱ تیر ،۱۳۸٢

فهرست

 

فهرست مندرجات

عنوان مطالب                                                                       شمارة صفحه 

مقدمه                                                                           1

آشنايي با استان مركزي                                                                       4

موقعيت جغرافيايي                                                          5

راه هاي دسترسي                                                           5

شرايط زيست محيطي                                                     6

اوضاع طبيعي                                                                6

اقليم                                                                           7

آب و هوا                                                                    7

زمين شناسي ناحيه‌اي                                                                      7

نهشته‌هاي كواترنري                                                  10

دشتها                                                                       10

خاكها                                                                         11

منابع آبي                                                                   12    

قنوات                                                                         13

چاهها                                                                           15

بادها                                                                              16

مراتع و پوشش گياهي                                                       16

زندگي جانوري ( حيات وحش )                                                            17

كارهاي عمومي و تعاوني                                                  17

منابع آبهاي سطحي قوش دره                                          18

وجه تسمية قوش دره                                                      18

انحراف آب                                                                   19

نهر يا كانال انتقال                                                            20

خطرات تهديدگر مسير انتقال                                           21

استخرها ( گول لر)                                                                           27

استخرهاي رسوبگير                                                       23

استخرهاي تغذيه                                                            23

آبگيرها                                                                        23

تغييرات ايجاد شده                                                         24

تأثيرگذاري پروژه                                                          25 

پيشنهاد پاياني                                                                                 25

خاتمه
Mohammad Komijani
 

[ خانه| آرشيو | پست الكترونيك ]

خانه
آرشيو
پست الكترونيك

صفحات دوستان


فرزندان كميجان

چؤگور

كميجان خبر

كميجان 1

چرگزي كميجان

عاقبت به خير

درباره نويسنده

شعر كميجان

هنر كميجان

حاج رضوان

دائرةالمعارف کميجان



انساب كميجان

ايلهاي برچلو و بزچلو

تاريخ و جغرافياي كميجان

تعزيه خواني در كميجان

داداشعلی كلوانی

شهداي كميجان

عراقي - شاعر كميجان

فرهنگ و آداب كميجان

گؤللر و قوش دره

مشهدي تقي جاويد

نامداران كميجان

درباره نويسنده

1 كميجان

تغذیه مصنوعی آبخوان زیرزمینی

تصاوير کميجان



Komijan2002

Komijan View

Komijan Home Pages


GeoCities

IranSeek

Ryze

WebSpawner

سايتهاي مرتبط با بورچالي



روزنامه نويد آذربايجان

(بورچاليهاي (نقده

بورچاليهاي گرجستان

قالي بورچالو

موسيقي بورچالي


آمار بازديد



پرشين‌بلاگ